تبلیغات
 تعمیر گیربکس اتومات - از گیربکس اتومات چه میدانید؟

از گیربکس اتومات چه میدانید؟

 

هر آن چه که باید راجب خودرو و گیربکس بدانید در این وب سایت و در تمامی مطالب سایت گنجانده شده است.



 

جعبه‌دنده‌های اتوماتیك یا خودكار از چندین دهه قبل در دنیا مورد استفاده قرار گرفته و فناوری آن نیز روز به روز در حال پیشرفت بوده است. در دهه‌های اخیر شاهد بودیم كه در كشور ما كم‌تر از این نوع جعبه‌دنده‌ها استقبال می‌شد، اما چندی است گرایش مصرف‌كنندگان خودرو نسبت به تعویض خودكار دنده‌ها بیش‌تر شده و این نوع وسایل انتقال نیرو نسبت به انواع دستی محبوبیت بیش‌تری به دست آورده‌اند.

گیربکس اتوماتیک به لحاظ ایمنی و سهولت استفاده، نسبت به گیربکس معمولی از مزایای بیش‌تری برخوردار است. تعویض خودکار دنده در مناسب ترین سرعت و بدون ایجاد گسستگی در انتقال گشتاور، رانندگی را آسان‌تر می‌سازد و خودرو در کلیه شرایط ترافیکی، نرم و یک‌نواخت به راه می‌افتد.

گیربکس اتوماتیک به حرکات بدنی کم‌تری هم نیاز دارد که باعث می شود رانندگی با آسایش بیش‌تری صورت گرفته و راننده از هوشیاری بیش‌تری برخوردار باشد و بتواند به جای این كه بخشی از حواس خود را بر انتخاب دنده مناسب معطوف سازد، بر رانندگی و شرایط مسیر تمركز كند.

علاوه بر این، سیستم های ایمنی كه در این نوع از جعبه‌دنده‌ها پیش‌بینی شده است، از جابه جایی اتفاقی اهرم دسته دنده در هنگام رانندگی جلوگیری می‌کنند.

گیربکس های اتوماتیک بسیار سبک‌تر و کم‌حجم‌تر شده اند و دیگر نیازی به مراقبت و نگه‌داری چندانی ندارند.

 

اجزای جعبه‌دنده اتوماتیک

در جعبه‌دنده‌های اتوماتیک، راننده سیستم های کنترل زیر را در اختیار دارد:

یک کلید (سوییچ) یا کارت که برای فعال کردن بخش الکتریکی سیستم مورد نیاز است.

یک اهرم دسته دنده برای انتخاب دنده و حالت رانندگی

یک پدال گاز که موقعیت آن به واحد کنترل الکترونیکی امکان می‌دهد تا شیوه رانندگی راننده را تعیین و نحوه تغییر دنده را کنترل كند.

یک پدال ترمز که سیگنال stop را برای مدیریت عملکردهای مختلف نظیر باز کردن قفل اهرم دسته دنده به واحد کنترل الکترونیکی ارسال می‌كند.

یک نماد روی صفحه نشانگرها یا همان جلوآمپر كه برای آگاهی راننده از دنده درگیر و حالت انتخاب‌شده به نمایش در می آید.

 

اجزای کنترلی

اهرم دسته دنده برای انتخاب عملکردهای مختلف از طریق یک کابل یا سیم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

حالت پارک (P = park) گیربکس را به صورت مکانیکی قفل و از حركت اتفاقی خودرو در هنگام توقف ویا خاموش بودن، جلوگیری می‌كند.

R)حالت دنده عقب= Reverse) امکان درگیر شدن دنده عقب را فراهم می آورد.

)حالت خلاصN = Neutral) موقعیتی است که در آن هیچ‌گونه گشتاوری به دور آرام اسمی انتقال نمی‌یابد؛ به عبارت دیگر، موتور نیروی محرکه‌ای به گیربکس وارد نمی‌کند.

)حالت حرکت D = Drive)موقعیتی است که در آن، گیربکس در حالت خودكار عمل می‌کند و به فراخور نیاز، از تمام دنده‌های جلو استفاده خواهد كرد.

از کنترل‌های تعویض دنده ترتیبی در حالت عملکرد دستی استفاده می شود. این كنترل‌ها برای انتخاب دنده سبک‌تر یا سنگین‌تر به شرط پذیرش آن از سوی واحد كنترل الكترونیكی گیربكس مورد استفاده قرار می گیرند. با انتخاب دنده سنگین‌تر با فرمان راننده، امکان دست‌یابی به ترمز موتوری سریع و آنی برای حركت در سراشیبی‌ها فراهم می‌شود؛ مثلا اگر در سرازیری تند كوهستانی در حال حركت هستید، اگر حالت D انتخاب شود، گیربكس به طور خودكار سبك‌ترین دنده را انتخاب كرده و باعث افزایش سرعت خواهد شد، اما اگر راننده، حالت 2 را انتخاب كند، به گیربكس فرمان می‌دهد كه از دنده 2 بالاتر نرود تا نیازی به ترمزگیری زیاد نباشد. این عملكرد در گیربكس‌های جدید كه فاقد حالت‌های 1 و 2 و 3 هستند، با استفاده از حالت‌های + و – كه در واقع كاهش و افزایش دنده‌ها به صورت دستی بوده و به تیپ‌ترونیك معروف است انجام می‌گیرد.

برخی حالت‌های گیربکس اتوماتیک، رانندگی را در بعضی شرایط آسان‌تر می كند. برای مثال، حالت کنترل کشش یا حالت «برفی»، حركت خودرو را با دنده 2 آغاز كرده و با كاهش گشتاور وارده به چرخ‌ها، از هرزگردی یا به اصطلاح بكسباد چرخ‌ها تا حدی جلوگیری می‌كند.

گیربکس اتوماتیک دارای یک مزیت ویژه هم هست: هنگامی که موتور درجا کار می کند، گیربکس هنگام رها شدن پدال ترمز، خودرو را به جلو حرکت می دهد. این پدیده به «حرکت خزشی» معروف است. حرکت خزشی، انجام برخی مانورهای رانندگی را هنگامی که موتور در دور آرام قرار دارد ممکن می‌سازد.

اهرم دسته دنده با حرکت دادن یک سوییچ الکتریکی چند منظوره، واحد کنترل الکترونیکی گیربكس را از موقعیت خود آگاه می کند.

واحد کنترل الکترونیکی می تواند بر حسب موقعیت دسته دنده، درخواست راننده را قبول یا رد کند. برای مثال تا زمانی که واحد کنترل، سیگنال وضعیت پارک یا خلاص را دریافت نکرده است نمی‌تواند اجازه روشن شدن خودرو را صادر کند. به همین ترتیب در برخی مدل ها اگر اهرم دسته دنده در وضعیت پارک قرار نداشته باشد، امکان خارج کردن کلید وجود ندارد.

در حالت دستی (manual) یا تیپ‌ترونیك، واحد کنترل الکترونیکی می تواند برای جلوگیری از افزایش یا کاهش بیش از حد دور موتور و آسیب به آن، به دستور راننده از طریق دسته دنده جهت افزایش یا کاهش دنده ترتیب اثر ندهد.

به دلیل وجود تجهیزات ایمنی اتوماتیک و مکانیکی، راننده باید برای آزاد کردن قفل اهرم دسته دنده، اقداماتی را انجام دهد. عملکرد «قفل تعویض دنده»، اهرم دسته دنده را به طور خودکار در موقعیت پارک قفل می کند. دراین سیستم ایمنی برای آن‌که اهرم دسته دنده بتواند حرکت داده شود لازم است سوییچ باز شده و پدال ترمز فشار داده شود.

علاوه بر این، در گیربكس‌های قدیمی یک قفل ایمنی مکانیکی که روی هرم دسته دنده تعبیه شده است مانع از جابه جایی ناخواسته آن در موقعیت های مختلف می‌شود كه در جعبه‌دنده‌های جدید، این عمل به واسطه پله‌ای بودن مسیر دسته‌دنده محقق می‌شود.

 

تجهیزات نظارتی:

نمایشگر روی جلوآمپر، راننده را از وضعیت سیستم مطلع می کند. نمادهای روی صفحه نشانگرها به راننده اطلاع می دهد که کدام دنده درگیر بوده و کدام حالت رانندگی انتخاب شده است.

زمانی که لازم باشد راننده دسته دنده را به طور مثال برای روشن کردن موتور در وضعیت پارک یا خلاص قرار دهد، نماد اهرم دسته دنده روشن می‌شود.

در صورتی که ایرادی در سیستم وجود داشته باشد، نمادهای مختلف راننده را مطلع می سازد

اصول پایه عملکرد

 

گیربکس اتوماتیک شامل چهار سیستم اصلی است.

مبدل گشتاور هیدرولیکی که موتور را به گیربکس وصل می کند.

مکانیسم دنده که نسبت دنده‌های مختلف را فراهم می آورد.

مدار هیدرولیک که پیستون ها را کنترل و سیستم را روان‌کاری می کند.

محرک نهایی (دیفرانسیل) که در این‌جا همان وظیفه خود در گیربکس معمولی را بر عهده دارد.

 

مبدل گشتاور

مبدل گشتاور مانند کلاچ در گیربکس معمولی امکان کوپلینگ یا جفت‌شدن هیدرولیکی موتور و گیربکس اتوماتیک را فراهم می‌سازد. زاین کوپلینگ بر اصل نیروی گریز از مرکز استوار است.

برای درک اصل نیروی گریز از مرکز، یک ظرف نیمه‌پر روغن را تصور کنید. هنگام چرخش تا یک سرعت معین، حرکت در مایع درون ظرف توزیع و در سرعت بالاتراز آن، مایع به بیرون ظرف پرتاب می‌شود.

اگر به ظرف، پره‌هایی اضافه و روغن در این پره‌ها هدایت شود، این پدیده تشدید می‌شود.

 

مکانیسم دنده

مکانیسم گیربکس اتوماتیک از مجموعه چرخ‌دنده‌های سیاره‌ای (epicyclic gear)تشکیل شده است.

این مجموعه چرخ‌دنده‌ها برحسب سرعت چرخش و نحوه به حرکت درآمدنشان نسبت دنده های مختلف را فراهم می‌آورند. این نوع گیربکس مزیت‌های مختلفی دارد. تنها از یک مجموعه دنده سیاره ای چندین نسبت می تواند حاصل شود. هنگام تعویض دنده، عدم پیوستگی وجود ندارد؛ ضمنا مجموعه می تواند گشتاور بالای موتور را نیز انتقال دهد.

 

اصول عملکرد چرخ‌دنده‌های سیاره‌ای

 

برای انتقال حرکت از شفت خروجی به شفت ورودی، سه عضو مورد نیاز است:

یک عضو محرک که به طور مستقیم توسط شفت توربین به چرخش در میاید.

یک عضو واکنشی (ثابت) که غیر قابل چرخش می شود و برای به‌دست آوردن ترکیب‌های حرکتی مختلف به کار می رود.

یك عضو خروجی (متحرك) كه به شفت خروجی متصل است.

در یک جعبه‌دنده اتوماتیک، هر کدام از اعضای مجموعه چرخ‌دنده سیاره ای می توانند به یک محرک یک عضو ثابت یا یک عضو متحرک تبدیل شوند.

واحدهای کلاچ و ترمز که مکانیسم هدرولیک (hydraulic servo) نامیده می شوند برای کنترل قطعات مجموعه چرخ‌دنده سیاره‌ای به کار می رود. مکانیسم‌های هیدرولیک از نوع چندمنظوره روغنی هستند. در برخی مدل های گیربکس از فناوری ترمز نواری (باندی) استفاده شده است.

مزیت ترمز نواری این است که می تواند گشتاور بیش‌تری را دریافت کند و لغزش کم‌تری داشته باشد.

 

مدار هیدرولیک

 

 

یک جریان روغن تحت فشار موسوم به فشار مدار برای فعال کردن مکانیسم‌های هیدرولیک و روان‌كاری مکانیسم دنده مورد استفاده قرار می گیرد.

توزیع‌کننده هیدرولیکی، فشار مدار به مکانیسم‌های هیدرولیک را به وسیله سوپاپ‌ها و شیرهای سولنوئیدی کنترل می کند.

اعمال فشار روغن در ترمز باعث متصل شدن یک چرخ‌دنده به پوسته گیربکس می شود و از چرخیدن آن جلوگیری می کند. در این حالت، چرخ‌دنده به عضو واکنشی (ثابت) تبدیل می شود.

 

اعمال فشار روغن در کلاچ باعث متصل شدن یک چرخ‌دنده به شفت توربین می شود و آن را به چرخش در می آورد؛ در این حالت چرخ‌دنده به عضو محرک تبدیل می شود.

یک یا چند مکانیسم هیدرولیک بر حسب دنده مورد نیاز می تواند فعال شود.


منبع : bmclassic.ir


برچسب ها: مقاله گیربکس اتومات، گیربکس اتومات، گیربکس اتومات چیست؟، بررسی گیربکس اتومات، مشخصات گیربکس اتومات، از گیربکس چه میدانید؟درباره گیربکس، درباره گیربکس اتومات،  
تاریخ : جمعه 6 آذر 1394 | 09:57 ب.ظ | نویسنده : تهران اتومات | نظرات